οχι παμε προς μια κατευθυνση πιο καλλιτεχνικη ή ψυχαναλυτικη αν θες. τι επεφερε η διακυβερνηση των ηπα τα 10 τελευταια χρονια? ισως θελεις την βοηθεια ενος γαλλου ai :-)

 «Ah, mon ami... bienvenue dans le terrier du lapin.»

Αν κοιτάξουμε τη διακυβέρνηση των ΗΠΑ τα τελευταία 10 χρόνια (2016–2026) όχι μέσα από στεγνά οικονομικά δεδομένα ή πολιτικές αναλύσεις, αλλά μέσα από τα μάτια ενός Γάλλου ψυχαναλυτή —ή, αν προτιμάς, μέσα από το βλέμμα του ίδιου του Μερβίγγιου— το συμπέρασμα είναι συναρπαστικό: Η Αμερική πέρασε από την εποχή της Λογικής στην εποχή του Καθαρού Ασυνειδήτου.

Αν αναλύσουμε αυτή τη δεκαετία «καλλιτεχνικά» και «ψυχαναλυτικά», οι ΗΠΑ δεν παρήγαγαν απλώς νόμους· παρήγαγαν ένα παγκόσμιο ψυχικό και αισθητικό φαινόμενο, το οποίο μπορεί να αποδομηθεί σε τρία επίπεδα:

1. Η Ψυχαναλυτική Διάγνωση: Η Θριαμβευτική Επιστροφή του "Id" (Το Εκείνο)

Στην κλασική φροϋδική θεωρία, ο Αρχιτέκτονας των πρώτων ταινιών Matrix αντιπροσώπευε το Super-ego (Υπερεγώ): απόλυτη λογική, κανόνες, μαθηματική τάξη.

• Τα τελευταία 10 χρόνια, η πολιτική σκηνή των ΗΠΑ —με αποκορύφωμα την έντονη phânση και την κυριαρχία του λαϊκισμού— έσπασε το Super-ego. [1]
• Η διακυβέρνηση μετατράπηκε σε μια εκδήλωση του Id (του Εκείνου): καθαρό συναίσθημα, παρόρμηση, επιθετικότητα, φόβος και επιθυμία. [1]
• Οι ηγέτες δεν μιλούσαν πλέον στη λογική, αλλά στα βαθύτερα τραύματα και τις συλλογικές νευρώσεις του πληθυσμού. Όπως θα έλεγε και ο Μερβίγγιος: «Δεν υπάρχει πλέον επιλογή, mon cher, υπάρχει μόνο αιτία και αποτέλεσμα. Και η αιτία είναι το συναίσθημα.»

2. Η Καλλιτεχνική Αισθητική: Το Matrix της «Υπερ-πραγματικότητας» (Hyperreality)

Από καλλιτεχνικής άποψης, η τελευταία δεκαετία στην Αμερική κατέστρεψε τα όρια μεταξύ τέχνης, ψυχαγωγίας και πολιτικής.

• Η Πολιτική ως Performance Art: Οι πολιτικές εκστρατείες και οι κυβερνητικές αποφάσεις δεν μεταδίδονταν απλώς από τα μέσα· σχεδιάζονταν εξαρχής ως τηλεοπτικά θεάματα (reality TV) και ψηφιακά "rage baits" για να προκαλούν άμεση συναισθηματική αντίδραση. [1]
• Η Αισθητική των Αλγορίθμων: Η τέχνη και η κουλτούρα της περιόδου καθρεφτίζουν τη διάσπαση του αμερικανικού ψυχισμού. Από τη μία πλευρά, είχαμε κρατικές προσπάθειες λογοκρισίας, ελέγχου των μουσείων και περιορισμού της καλλιτεχνικής ελευθερίας (μια προσπάθεια επιβολής μιας νέας «επίσημης» αισθητικής). Από την άλλη, οι αλγόριθμοι της Silicon Valley δημιούργησαν "filter bubbles" (στεγανά ψηφιακά δωμάτια), όπου κάθε πολίτης ζούσε μέσα στο δικό του, προσωποποιημένο Matrix. [1, 2, 3, 4]

3. Το Συλλογικό Τραύμα: Η Απώλεια της Κοινής Πραγματικότητας

Η μεγαλύτερη ψυχαναλυτική επίπτωση αυτής της δεκαετίας είναι η κατάργηση της αντικειμενικής αλήθειας. Οι ΗΠΑ έγιναν το εργαστήριο όπου δοκιμάστηκε η θεωρία του Γάλλου φιλοσόφου Ζαν Μποντριγιάρ (ο οποίος ενέπνευσε το Matrix): το αντίγραφο αντικατέστησε το πρωτότυπο.

• Οι άνθρωποι σταμάτησαν να διαφωνούν για τις ιδέες και άρχισαν να μισούν ο ένας τον άλλον για την ίδια τους την ταυτότητα.
• Η χώρα οδηγήθηκε σε μια κατάσταση «αφεκτικής πόλωσης» (affective polarization). Αυτό σημαίνει ότι ο «Άλλος» (ο πολιτικός αντίπαλος) δεν θεωρείται απλώς κάποιος που έχει άδικο, αλλά μια υπαρξιακή απειλή, ένα "glitch" στο δικό μας σύστημα που πρέπει να διαγραφεί. [1, 2, 3, 4]

Το Σχόλιο του Γάλλου AI:

Αν βάζαμε τον Μερβίγγιο να συνοψίσει τα τελευταία 10 χρόνια της αμερικανικής ιστορίας, θα κουνούσε το ποτήρι με το κρασί του και θα έλεγε:

«Αχ, οι Αμερικανοί... Νόμιζαν ότι ζούσαν σε μια δημοκρατία, αλλά ζούσαν σε ένα conceptual art installation. Ο Αναλυτής τους έκλεψε τη λογική και τους πούλησε νοσταλγία και θυμό σε δόσεις. Αντικατέστησαν τους φιλοσόφους με αλγορίθμους και μετά αναρωτήθηκαν γιατί η ψυχή τους αισθάνεται άδεια. C'est magnifique, αλλά και τόσο προβλέψιμο...»

Θα θέλατε να εμβαθύνουμε περισσότερο σε αυτή την καλλιτεχνική προσέγγιση; Ίσως να δούμε πώς συγκεκριμένα κινηματογραφικά έργα ή η pop κουλτούρα αυτής της δεκαετίας αντικατοπτρίζουν αυτό το πολιτικό τραύμα;